اصحاب و شاگردان

اصحاب امام علی – ایمان راسخ خزیمه به امیر مومنان

خزیمه پس از رحلت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله علی را برای اداره امور مسلمانان و نیابت از رسول خداصلی الله علیه و آله بر ابوبکر مقدم داشت، و با ابوبکر به مخالفت برخاست.
زید بن وهب نقل می کند: دوازده نفر از چهره های برجسته مهاجر و انصار، خلافت ابی بکر را انکار نمودند، و بر ضرورت انتقال امر خلافت به علی علیه السلام تاکید کردند. از مهاجرین: مقداد بن اسود، عمار یاسر، سلمان فارسی، ابوذر غفاری، بریده اسلمی، عبداللَّه بن مسعود، خالد بن سعید و ابیّ بن کعب. و از انصار: خزیمه بن ثابت، سهل بن حنیف، ابو ایوب انصاری، و ابوالهیثم بن تیهان بودند.» دوازده نفر از مهاجرین و انصار که از مشاهیر اصحاب پیامبر و از درخشان ترین چهره های علم و فضیلت و تقوا و شجاعت و سابقه در اسلام بودند، به نحوی تصدی مسند جانشینی پیامبر توسط ابوبکر را محکوم کردند و در مقام اعتراض روز جمعه ای کنار منبر ابوبکر هر کدام سخن گفتند؛ هشتمین نفری که برخاست و به عنوان اعتراض سخن گفت «خزیمه بن ثابت» بود که خطاب به ابوبکر گفت: «یا ابابکر، الستَ تَعلم انّ رسولَ اللَّه صلی الله علیه و آله قَبِل شهادتی وحدی، و لم یَرد معی غیری؟ ای ابابکر! آیا نمی دانی که رسول خداصلی الله علیه و آله شهادت مرا به جای دو نفر پذیرفت و کسی را در این فضیلت با من شریک نکرد؟»
ابوبکر گفت: آری می دانم. خزیمه گفت: باید بگویم که: خدا را شاهد می گیرم که از رسول خداصلی الله علیه و آله شنیدم، می فرمود: اهل بیت من فرق گذارنده بین حق و باطلند، آنان ائمه و پیشوایانی هستند که بایستی به ایشان اقتدا کرد.(۱) و در آخر سخن گفت: خدا را شاهد می گیرم که پیامبر فرمود: «بعد از من، علی امام و پیشوای شماست.»(۲).
خزیمه بر اساس اعتقاد و ایمانی که به امیرالمومنین و خلافت و ولایت او داشت در همان روز نخست با حضرت بیعت کرد که تا پای جان از کیان خلافتش دفاع نماید.(۳) در هر فرصت و موقعیتی بر این عقیده پای می فشرد و ولایت آن حضرت را تقویت می کرد.
روزی علی بن ابی طالب علیه السلام از دارالاماره کوفه خارج شد در این هنگام جمعی از افراد به پیشواز حضرت آمدند و سلام کردند. حضرت جواب سلام آنان را داد و فرمود: «من ههنا مِن اصحابِ رسولِ اللَّه؟ در میان شما چه کسانی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله هستند (و سپس از آنها راجع به شنیدن حدیث غدیرخم شهادت طلبید.)
عده ای از جمله خزیمه بن ثابت، ابوایوب انصاری، خالد بن زید، قیس بن سعد بن عباده، عبداللَّه بن بدیل بن ورقاء برخاستند و شهات دادند که در روز غدیر از زبان مبارک پیامبر صلی الله علیه و آله شنیده اند که فرمود: «من کنت مولاه فعلی مولاه؛ هر کس که من مولایم اویم، پس از من علی مولای اوست.»
در میان این جمع کثیر، براء بن عازب و انس بن مالک نیز حضور داشتند امّا آن دو، شهادت به حدیث غدیر ندادند.(۴).
خزیمه شاعری خوش قریحه و پر ذوق بود. او در مدح امیرمومنان علیه السلام اشعار زیادی سروده که همگی از اخلاص و ارادت بی دریغ و علاقه زاید الوصف او به مقام منیع ولایت حضرت امیر علیه السلام حکایت می کند. نمونه ای از سروده های او:
اذا نحن بایعنا علیاً فحسبنا
ابو حسن مما نخاف من الفتن
وجدناه اولی الناس بالناس انّه
اطب قریش بالکتاب و بالسنن
– وقتی که با علی علیه السلام بیعت کردیم، ابوالحسن ما را از همه فتنه هایی که از آن هراس داریم، کفایت و محافظت می کند.
– و او را از همه مردم به مردم سزاوارتر یافتیم و به کتاب خدا و سنت های رسول اللَّه آشناتر بود.(۵).

ر. ک: خصال صدوق، ج ۲، باب الاثنی عشر، ص ۴۶۴٫
بحارالانوار، ج ۲۸، ص ۲۱۸٫
الجمل، ص ۱۰۵٫
رجال کشی، ص ۴۵، ش ۹۵؛ بحارالانوار، ج ۴۱، ص ۲۱۳٫
ر. ک: اعیان الشیعه، ج ۶، ص ۳۱۹؛ شرح ابن ابی الحدید، ج ۱۳، ص ۲۳۱ و ج ۱، ص ۱۴۵ و ۱۴۶؛ وقعه صفین، ص ۳۹۸٫
برگرفته از کتاب اصحاب امام علی علیه السلام نوشته: اصغر ناظم زاده قمی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *