زیارت نامه و ادعیه

دعا بر تعجیل فرج در روز غدیر

مومن در هر عید غدیری با خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و امامانش تا
__________
۱- بحارالانوار، ج ۹۸، ص ۳۰۰٫
{صفحه ۵۴}
حضرت حجّه بن الحسن المهدیّ عجّل الله تعالی فرجه الشّریف تجدید بیعت می کند و به امید درک سعادت یاری ایشان، برای تعجیل در فرج آن بزرگوار دست به دعا بلند می کند. آری یکی از وظایف عبد این است که همیشه به فکر مولایش باشد و اگر ایشان را گرفتار ببیند، برای رفع این گرفتاری تلاش کند. شیعیان در زمان غیبت در هر روز و هر لحظه وقتی می بینند که امر ظهور مولایشان اصلاح نشده، غمناک می گردند و راه چاره ای برای رفع گرفتاری از ولیّ نعمت خویش می جویند. بدین ترتیب، در همه اوقات، عاجزانه و با همه وجود از خداوند متعال درخواست می کنند که موانع ظهور حضرتش را برطرف نماید. پس مساله دعا بر تعجیل فرج، یکی از کارهای اصلی بنده می باشد و او تلاش در این مسیر را وظیفه خویش می داند و سعی می کند هر کاری که می تواند، در جهت تحقّق فرج مولایش انجام دهد. لذا دیگران را هم متوجّه ولیّ نعمت خویش کرده، ترغیب بر دعای فرج می نماید و هم چنین در هر مناسبت و عید و عزایی و هر کجا که امید استجابت دعا می رود، گشایش در امر امام عصر علیه السلام را بر همه حوائج، مقدّم می دارد.
یکی از ایّام و فرصت هایی که شیعیان، آن را برای دعای بر فرج امام عصر علیه السلام مغتنم می شمارند، همین روز غدیر است و دعای خاصّی نیز در این روز وارد شده که مرحوم صاحب مکیال بخشی از آن را نقل فرموده اند. اول دعا چنین است:
الّلهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ نَبیِّکَ وَ عَِلٍّی وَلِیِّکَ وَ الشَّانِ وَ القَدرِ الَّذی خَصَصتَها بِهِ دَونَ خَلقِکَ…
خدایا به حق محمد پیامبرت و علی ولیّت و شان و منزلتی که
{صفحه ۵۵}
از بین خلایقت به او اختصاص داده ای، از تو می خواهم…
و در آخر دعا آمده است:
اَلّلهَمَّ فَرِّج عَن اَهلِ بَیتِ مُحَمَّدٍ نَبِیِّکَ وَ اکشِف عَنهُم وَ بِهِم عَنِ المُومِنینَ الکُرُباتِ. الّلهُمَّ املَا الارضَ بِهِم عَدلاً کَما مُلِئَت ظُلماً وَ جَوراً وَ انجِز ما وَعَدتَهُم اِنَّکَ لا تُخلِفُ المیعادَ.
خدایا! بر خاندان محمد – پیامبرت – فرج و گشایش ده و از آنها و از مومنان نیز به سبب آنها محنت ها و غم ها را برطرف ساز. خداوندا! زمین را به وجود آنها پر از عدل کن همچنانکه از ظلم و جور پر شده است و آنچه به ایشان وعده فرموده ای تحقّق بخش. به درستی که تو خلف وعده نمی کنی. (۱)
دعا برای مومنان در روز غدیر
بهترین دعایی که خداوند ممکن است در حقّ شیعیان به استجابت برساند، این است که به آنها توفیق خدمتگزاری در درگاه مولایشان را عطا فرماید. این اعتقاد که مسلمان باید عبد امام زمانش باشد، عیدی بزرگی است که امید می رود، خداوند در این روز به شیعیان عطا فرماید. سپس باید در روز غدیر و همه اوقات، از خداوند بخواهیم که به ما معرفتی عطا فرماید تا حقوق مولایمان را بشناسیم و درک کنیم که باید بدون این که منّتی بر خدا و رسولش داشته باشیم، با همه وجود در خدمت امام خویش درآییم و به آنچه ایشان دوست دارند، تقرّب جسته، از آنچه مبغوض دارند، دوری کنیم. و بطور خلاصه از خداوند درخواست کنیم که ما را عبید امام
__________
۱- مکیال، ج ۲، ص ۴۹، ح ۱۱۰۰ به نقل از اقبال الاعمال و زاد المعاد.
{صفحه ۵۶}
زمانمان قرار دهد تا همه شوون زندگیمان برای آن حضرت قرار گیرد و بدین ترتیب جزء کسانی باشیم که در روز غدیر به راستی با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بیعت کرده اند.
مرحوم مکیال رحمه الله فرموده اند:
مستحبّ است در این روز (عید غدیر) از خدای متعال بخواهی که تو را از یاران آن حضرت – که خداوند ظهور و فرجش را زودتر گرداند – قرار دهد، چنان که دعایی طولانی و شریف در کتاب اقبال، ذکر شده و جملات پایانی آن این است:
اَلّلهُمَّ اِنّی اَسئَلُکَ بِالحَقِّ الَّذی جَعَلتَهُ عِندَهُم وَ بِالَّذی فَضَّلتَهُم عَلَی العالَمینَ جَمیعاً اَن تُبارِکَ لَنا فی یَومِنا هذا الَّذی کَرَّمتَنا فیهِ بِالوَفاءِ لِعَهدِکَ الَّذی عَهِدتَ اِلَینا وَ المیثاقِ الَّذی واثَقتَنا بِهِ مِن مُوالاتِ اَولیائِکَ وَ البَرائَهِ مِن اَعدائِکَ وَ تَمُنَّ عَلینا بِنِعمَتِکَ عِندَنا وَ تَجعَلَهُ عِندَنا مُستَقَرّاً ثابِتاً وَ لا تَسلُبَناهُ اَبَداً وَ لا تَجعَلَهُ عِندَنا مُستَودَعاً فَاِنَّکَ قُلتَ: «فَمُستَقَرٌّ وَ مُستَودَعٌ» فَاجعَلهُ مُستَقَرّاً ثابِتاً وَ ارزُقنا نَصرَ دینِکَ مَعَ وَلِیٍّ هادٍ مِن اَهلِ بَیتِ نَبِیِّکَ قائِماً رَشیداً هادیاً مَهدِیّاً مِنَ الضَّلالَهِ اِلَی الهُدی وَ اجعَلنا تَحتَ رایَتِهِ وَ فی زُمرَهِ شُهُداءَ صادقینَ مَقتُولینَ فی سَبیلِکَ وَ عَلی نُصرَهِ دینِکَ. (۱)
خداوندا از تو می خواهم به حقی که نزد آنان (خاندان پیامبر) قرار داده ای و به آنچه بر تمام جهانیان برتریشان بخشیده ای که این روز را بر ما مبارک سازی، این روز که ما را درآن، به
__________
۱- اقبال الاعمال، جزء اول، ص ۴۸۰٫
{صفحه ۵۷}
جهت وفای به عهدی که از ما خواسته ای و پیمانی که از ما گرفته ای – پیمان دوستی و پیروی اولیایت و بیزاری از دشمنانت – گرامیمان داشته ای. و [از تو می خواهم] که با نعمتت بر ما منّت نهی و آن را نزد ما قرار یافته و پایدار نمایی و هیچ گاه این نعمت (ولایت) را از ما نگیری و آن را نزد ما بطور امانت قرار ندهی که تو فرموده ای: «پس قرار یافته است و امانت سپرده شده» پس آن را برقرار و پایدار کن و یاری دینت را به ما روزی فرمای در خدمت ولیّ هدایت کننده ای از خاندان پیغمبرت، آن هنگام که به ارشاد بپا خیزد و هدایتگر هدایت شده از گمراهی به سوی راه راست بوده باشد و ما را زیر پرچم او در شمار شهیدان راستینی که در راه تو و به خاطر یاری دینت کشته شده باشند قرار بده. (۱)
بالاترین افتخار انسان این است که بتواند جانش را تقدیم مولای خویش کند و در حقیقت، توفیق یابد بالاترین نعمتی را که مولی به او بخشیده است، در راه او بذل کند و بدین ترتیب، حقّ عهد با خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را به جای آورد؛ همانطور که یاران امام حسین علیه السلام جانهای خود را فدای مولایشان کردند و ما هنگام سلام دادن به مولایشان بر آنها چنین درود می فرستیم:
السّلامُ علیک یا اباعبدالله و علی الارواحِ الَّتی حَلَّت بِفِنائِک. (۲)
بنده اگر توفیق شهادت در رکاب مولایش را نیافت، باید همواره
__________
۱- مکیال المکارم، ج ۲، ص ۴۹٫
۲- بحارالانوار، ج ۱۰۱، ص ۱۷۷٫
{صفحه ۵۸}
این آرزو را در سر داشته باشد و این سعادت را از خداوند مسالت دارد؛ چنان که مومنان هنگام زیارت سیّد الشهداء علیه السلام این جمله را با افسوس بر زبان جاری می سازند که:
یا لَیتَنی کُنتُ مَعَکُم فَاَفُوزَ فوزاً عظیماً. (۱)
ای کاش من با شما بودم پس به رستگاری بزرگی می رسیدم.
اگر کسی در زمان غیبت در همه طول حیاتش متوجّه ولایت امام عصر علیه السلام بوده، خود را از همه جهت بنده ایشان بداند و در عمل نیز غلامی خود را به اثبات برساند، دعای روز غدیر در حقّ او مستجاب شده است و تحت رایت امام خویش با سلامت در دین بسر خواهد برد و حتماً آخرین لحظات زندگیش شیرین ترین لحظات عمرش خواهد بود. آنگاه با سربلندی، خدمت مولایش خواهد رسید و لبخند رضای ایشان را به چشم خواهد دید.
خدا را قسم می دهیم به غدیری که نزد او بسیار عظمت دارد و به صاحب غدیری که هنوز در پس پرده غیبت بسر می برد که به همه ما توفیق عطا فرماید تا بتوانیم عهد و پیمانی را که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از ما اخذ فرموده، به بهترین وجه ادا کنیم و همواره مطابق رضای مولایمان زندگی نماییم و بالاخره جان های خود را در راه او فدا کنیم.
اللهم اجعل محیای محیا محمد و آل محمد و مماتی ممات محمد و آل محمد یا رب المومنین بحق المومنین اشف صدور المومنین بظهور الحجّه. آمین یا رب العالمین.
__________
۱- کامل الزیارات، باب ۷۹، ح ۱۲٫
{صفحه ۵۹}
پرسش ها:
۱- وظیفه نسل حاضر در قبال غدیر چیست؟
۲- محتوای اصلی پیام غدیر را بیان کنید.
۳- «بیعت» به چه معناست و چگونه محقّق می شود؟
۴- آیا اقرار زبانی و دست دادن، شرط تحقّق بیعت می باشد؟
۵- چگونه از مولویّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام، لزوم بندگی ما نسبت به ایشان نتیجه می شود؟
۶- مالکیّت و ولایت اهل بیت علیهم السلام چه تفاوتی با مالکیّت و ولایت خدای متعال دارد؟
۷- تفاوت معنای لغت «عبد» و «عابد» چیست و کدامیک می تواند در مورد غیر خدا بکار رود؟
۸- سه مرتبه عبودیّت در برابر اهل بیت علیهم السلام را توضیح دهید.
۹- مراد از خشوع بدنی در برابر امام علیه السلام چیست؟
۱۰- لوازم «اولی به تصرّف» دانستن امام علیه السلام چیست؟
{صفحه ۶۰}
۱۱- حزن و اندوهی که در این زمان با شادی عید غدیر آمیخته می شود از چه جهتی است؟
۱۲- چرا عدم پذیرش مولویّت اهل بیت علیهم السلام سبب حبط اعمال و خلود در آتش می گردد؟
۱۳- دعا بر تعجیل فرج امام عصر علیه السلام در روز غدیر از چه رو اهمیّت پیدا می کند؟
۱۴- در جملات پایانی دعایی که در روز غدیر وارد شده (الّلهمّ انّی اسئلک بالحقّ الذی…) چه درخواست هایی از درگاه الهی داریم؟ (چهار مورد را ذکر کنید)
{صفحه ۶۱}
وَ لَو اَنَّ اَشیاعَنا – وَفَّقَهُمُ اللهُ لِطاعَتِهِ – عَلَی اجتِماعٍ مِنَ القُلُوبِ فِی الوَفاءِ بِالعَهدِ عَلَیهِم، لَما تَاَخَّرَ عَنهُمُ الیُمنُ بِلِقائِنا وَ لَتَعَجَّلَت لَهُمُ السَّعادَهُ بِمُشاهَدَتِنا عَلی حَقِّ المَعرِفَهِ وَ صِدقِها مِنهُم بِنا.
و اگر شیعیان ما – که خدا بر طاعتش توفیقشان دهاد – در وفای به عهد و پیمانی که بر عهده آنان است، همدل می شدند، برکت دیدار ما از آنها واپس نمی افتاد و سعادت مشاهده ما همراه با معرفت حقیقی و راستین برایشان پیش می افتاد.
بخشی از توقیع امام عصر علیه السلام به شیخ مفید رحمه الله علیه
احتجاج، ج ۲، ص ۳۲۵
فهرست منابع
۱- قرآن کریم
۲- الاحتجاج، طبرسی
۳- اسرار غدیر، محمد باقر انصاری
۴- الاقبال، سید بن طاووس
۵- بحارالانوار، علامه مجلسی
۶- تهذیب الاحکام، شیخ طوسی
۷- جمال الاسبوع، سید بن طاووس
۸- الکافی، مرحوم کلینی
۹- کامل الزیارات، ابن قولویه
۱۰- کمال الدین، شیخ صدوق
۱۱- المعجم الوسیط
۱۲- مکیال المکارم، سید محمد تقی موسوی اصفهانی
{صفحه ۶۳}
سوالات از متن کتاب «پیمان غدیر»
۱- این جمله از امام جعفر بن محمّد الصادق علیه السلام درباره چه روزی است؟
«آن بزرگترین عید خداوند است و خدای عزّوجل هیچ پیامبری را مبعوث نکرد مگر آن که این روز را عید گرفته است؟»
الف) عید فطر
ب) عید قربان
ج) عید غدیرخم
د) جمعه
۲- عبارت «السّلام عَلَیکَ یا میثاقَ الَّذی اَخَذَهُ وَ وَکَدَه» در یکی از زیاراتی که از ناحیه مقدّسه امام عصر علیه السلام وارد شده آمده است. دراین سلام چه کسی مخاطب کلام است که میثاق موکّد و ماخوذ خداوند است؟
الف) امیرالمومنین علیه السلام
ب) امام زمان حجه بن الحسن علیه السلام
ج) امام حسین علیه السلام
د) عثمان بن سعید، نائب اوّل امام زمان علیه السلام
۳- کدام یک از جملات زیر در مورد آیه ششم سوره احزاب: «اَلنَبِیُ اولی بِالمُومِنین من انفُسِهِم» صحیح نیست؟
الف) این آیه تنها در صدد بیان این نکته است که پیامبر از همه مومنین برتر و بالاتر است.
ب) در این آیه، با نصب الهی، مشخص می شود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به طور مطلق نسبت به مومنان از خودشان سزاواتر است.
ج) مومنان باید درخواست پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را در همه امور خویش بر خواست خود ترجیح دهند.
د) پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نسبت به همه دارایی های مومنان از خودشان سزاوارترند و ایشان می توانند هر گونه دخالتی در همه ابعاد زندگی مومنین داشته باشند.
{صفحه ۶۵}
۴- کدام یک از جملات زیر در معرفی حضرت حجه بن الحسن العسکری علیه السلام به عنوان حجت خدا و جانشین پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در خطابه غدیر توسط پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده نیست؟
الف) الا انّ خاتم الائمّه منّا القائِم المَهدی
ب) وَ هوَ الطالِبُ بِدَم المَقتُول بِکَربَلا
ج) اِنّهُ وَلی الله فی ارضهِ و حکمِه فی خَلقِهِ وَ اَمینه فی سِرِّهِ وَ عَلانیته
د) اَلا اِنّهُ البابی حُجّه و لا حَجه بَعدَه و لا حقّ اِلا مَعَه و لا نُور الا عِندَه
۵- کدام ترجمه از عبارت «مَن شَکَّ فی واحد مِنَ الائمّه فَقَد شکَّ فی الکُلّ مِنهُم و الشاکّ فینا فی النّار» صحیح است؟
الف) هر کس در مورد یکی از ائمه شک کند نسبت به همه آنها شک کرده و کسی که در مورد ما (اهل بیت علیهم السلام) شک کند در آتش خواهد بود.
ب) کسی که در مورد اولین امام شک کند درهمه ائمه شک می کند و هر کس شک کند در آتش جهنم خواهد بود.
ج) هر کس در مورد یکی از ائمه شک کند در همه آنان شک خواهدکرد و هر کس از ما (اهل بیت علیهم السلام) شکایت کند در آتش خواهد بود.
د) هر کس در مورد یکی از ائمه شک کند در مورد همه آنان مشکوک می شود و هر کس شاکی باشد در آتش جهنم است.
۶- بیعت به معنی عهد وثیق و پیمان موکد با خدا، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه علیهم السلام در کدام مورد تحقق می یابد؟
الف) تصمیم قلبی بر اطاعت فرمان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و امام علیه السلام و یاری نمودن او با تمام امکاناتش.
ب) اظهار زبانی به آنچه در زمان بیعت قصد نموده است.
ج) دست دادن با امام، که نشانه وقوع و تمامیت بیعت است (در صورت حضور در محضر امام)
د) همه موارد
{صفحه ۶۶}
۷- از آنجا که تعداد افراد حاضر در غدیر خم بسیار زیاد بود، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم ابتدا بیعتی به صورت اقرار زبانی منعقد کردند و کلمه کلمه القاء فرمودند و مردم تکرار نمودند. کدام یک از جملات زیر جزو این اقرار دسته جمعی می باشد؟
الف) اِنّا سامِعُون مُطیعُون راضُون مُنقادُون لِما بَلَغت عَن ربنا و ربک فی امر اِمامنا عَلی امیرالمومنین و مِن وُلدی مِن صُلبه مِنَ الائِمّه
ب) نُبایِعُک عَلی ذلک بِقُلوبنا وَ اَنفُسِنا و اَلسِنَتنا و اَیدینا عَلی ذلک نُحیی و عَلَیه نَموت و عَلَیه نَبعث
ج) فالعهد و المیثاق لَهُم مَاخوذ مِنّا مِن قُلوبِنا و انفُسِنا و السنتِنا وَ ضَمایِرنا و اَیدینا.
د) هر سه مورد جزو این اقرار بوده است.
۸- کدام یک از مورد ذیل لازمه «عبد بودن» نسبت به امام علیه السلام نمی باشد؟
الف) به طور کامل و مطلق از امام اطاعت شود.
ب) امام را در امور خود صاحب اختیار بداند.
ج) به ولایت امام اعتقاد داشته باشد.
د) امام را عبادت کند.
۹- همان طور که بیان شد پیام اصلی غدیر «مولویت» امیرالمومنین و ائمّه علیهم السلام بر همه مومنین است. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در خطبه غدیر نتیجه سرپیچی از فرمان خداوند و شک نسبت به فرمایشات پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را چه چیزی معرفی می فرمایند؟
الف) کفر و ضلالت جاهلیّت
ب) سوختن در آتش عذاب الهی
ج) مورد لعن و غضب الهی قرار گرفتن.
د) همه موارد
۱۰- در دعای شریفی که برای روز غدیر نقل شده است و با عبارت «الّلهمّ انّی اسئَلُکَ بالحقِّ الذی جَعَلتَهُ عِندَهم» آغاز می شود از خداوند درخواست هایی می کنیم. کدام یک از جملات زیر جزو این درخواست ها نیست؟
{صفحه ۶۷}
الف) از خدا می خواهیم که این روز را که در آن از ما پیمان دوستی و پیروی از اولیائش و بیزاری از دشمنانش گرفته است، بر ما مبارک گرداند.
ب) یاری دینت را به ما روزی فرما، در خدمت ولیّ هدایت کننده ای از خاندان پیغمبرت صلی الله علیه و آله و سلم
ج) ما را زیر پرچم او در شمار شهیدان راستینی که در راه تو و به خاطر یاری دینت کشته شده باشند قرار ده.
د) از تو می خواهیم که با نعمتت بر ما منت گذاری و آن را نزد ما به طور امانت قرار دهی که تو فرموده ای: «پس قرار یافته است و امانت سپرده شده»
۱۱- مخاطبین پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در خطبه روز غدیر در مورد پذیرش ولایت و بیعت با امیرالمومنین و ائمّه علیهم السلام چه کسانی بودند؟
الف) همه مسلمانان تا روز قیامت
ب) همه حاضرین در صحرای غدیر در آخرین حجّ پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم
ج) همه مسلمانان صدر اسلام
د) همه مسلمانان و تمام کسانی که بخواهند در مسیر خداشناسی و دین داری حرکت کنند تا روز قیامت
۱۲- با قبول ولایت امام زمان علیه السلام چگونه فرد به «تقوی» و «ورع» می رسد؟
الف) مومن سعی می کند در دین داری خود رضای امام زمان علیه السلام را کسب کند.
ب) مومن اگر احتمال دهد امام از امری کراهت دارد هرگز به آن نزدیک نمی شود.
ج) مومن برای کسب رضایت امام زمان علیه السلام قبل از نزدیک شدن به امور حرام متوقف می شود.
د) همه موارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *