نهج البلاغه

شرح نهج البلاغه محمد تقی شوشتری – حکمت ۲۶۰

[صفحه ۴۳۱]
(الفصل السادس و الاربعون- فی الاصدقاء) اقول: کون هذا کلامه(ع) رواه ابوهلال العسکری ایضا فی(امثاله) جاعلا ذلک مثلا له(ع)، لکن الخطیب فی(تاریخه) فی علی بن زکریا رواه عن ابی‌هریره عن النبی(ع)، و اما(امالی الشیخ) فرواه فیما رواه عن ابی‌المفضل عنه(ع) عن النبی(ص)، و رواه فیما رواه عن الغضائری عن زید بن علی عن ابیه هکذا: قال: قال علی(ع): لا یکن حبک کلفا و لا بغضک تلفا، احبب حبیبک هونا ما و ابغض بغیضک هونا ما. رواه فی(مجلسه) فی ۱۳ من شهر رمضان، فیمکن ان یکون لفظ العنوان للنبی(ص) و لفظ الاخیر له(ع): و عن الصادق(ع): لا تطلع صدیقک من سرک الا علی ما لو اطلع علیه عدوک ما یضرک، فان الصدیق قد یکون عدوا یوما ما. و فی(دیوان ابی‌الاسود): قال ابوالاسود لابنه- و کان له صدیق من باهله یکثر زیارته و غشیانه: احبب اذا احببت حبا مقاربا فانک لا تدری متی انت نازع و ابغض اذا ابغضت غیر مباعد فانک لا تدری متی انت راجع (الفصل السادس و الاربعون- فی الاصدقاء) و کن معدنا للحلم و اصفح عن الخنی فانک راء ماحییت و سامع. و قال النمر بن تولب: و احبب حبیبک حبا رویدا فلیس یعولک ان تصرما و ابغض بغیضک بغضا رویدا
اذا انت حاولت ان تحکما – ای: تصیر حکیما- و فی(صداقه التوحیدی): قیل لدیوجانس: ما الذی ینبغی للرجل ان یتحفظ منه؟ قال: من حسد اصدقائه و مکر اعدائه. و فی(الاغانی): قال ابوعبیده: مازال بشار یهجو حماد عجرد و لا یرفث فی هجائه حتی قال حماد: من کان مثل ابیک- یا اعمی- ابوه فلا ابا له، انت ابن برد مثل برد فی النذاله و الرذاله- فی ابیات، فلما بلغت بشارا اطرق طویلا ثم قال: جزی الله ابن نهبی خیرا. فقیل له: علام تجزیه الخیر؟ فقال: و الله لقد کنت ارد علی شیطانی اشیاء من هجائه ابقاء علی الموده و لقد اطلق من لسانی ما کان مقیدا عنه و اهدفنی عوره ممکنه منه، فلم یزل بعد ذلک یذکر ام حماد فی هجائه حتی ماتت. و فی الطرائف: احذر عدوک مره و احذر صدیقک الف مره فلربما انقلب الصدیق فکان اخبر بالمضره و قیل: تحذر من صدیقک کل یوم و بالاسرار لا ترکن الیه (الفصل السادس و الاربعون- فی الاصدقاء) سلمت من العدو فما دهانی سوی من کان معتمدی علیه و فی السیر ان معاویه لما الحق زیادا به و ولاه البصره- بعد ان کان و الیها من قبل امیرالمومنین(ع)- صعد االمنبر و قال: قد رحلت عنکم و انا اعرف صدیقی من عدوی ثم قدمت علیکم و قد صار العدو
صدیقا مناصحا و الصدیق عدوا مکاشحا، فلیشتمل کل امری علی ما فی صدره و لا یکونن لسانه شفره تجری علی اوداجه، و لیعلم احدکم اذا خلا بنفسه انی قد حملت سیفی بیدی فان اشهره لم اغمده- ثم نزل.
برگرفته از کتاب بهج الصباغه فی شرح نهج البلاغه نوشته محمد تقی شوشتری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *